Loading

Se hai un gran disco estatal de 2018 que, ao mellor, non escoitaches aínda ese é El Mal, dos navarros Kokoshca. Non é unha errata. O nome está escrito con incorrección intencionadamente. A ironía é marca da casa. O que non sabemos é se ao pintor austríaco lle faría graza, en caso de coexistir coa banda, que a xente xogase á confusión fonética.

Nós falamos con Amaia Tirapu, vocalista, guitarra e membro fundacional do grupo pamplonica que declara estar “un pouco farta” de que lle fagan bromas coa súa paisana, a mediática gañadora de Operación Triunfo que se chama igual que ela. “Temos coincidido e fixémonos bastante amigas. Pero é a broma fácil todo o tempo. Faleino con ela e non lle sucedeu nunca”. Probablemente, porque o público medio daquel show televisivo non coñece a Kokoshca. A auténtica independencia é un proceso de busca e desciframento, tanto para o artista como para o seu público.

O mal na música atópalo na xente que non é auténtica, que se vende”.

Moranquismo á marxe, El mal supón un recoñecemento unánime da prensa especializada para a banda. En Hipersónica, unha das revistas máis agudas á hora de facer crítica, escollérono disco do ano. “Fainos moita ilusión a todos. Está guai que para eles sexa este o mellor álbum. Polo menos, gañarlle nunha lista a Rosalía”, bromea. Durante toda a conversa amósase sorrinte e evita facer afirmacións categóricas, agás cando falamos da autenticidade. Un concepto que resulta inexcusable para ela e para Kokoshca. “O mal na música atópalo na xente que non é auténtica, que se vende”, sentenza.

Pero, que é, en termos xerais, o mal para Kokoshca? “É algo que nos atrae en certa medida, porque ao final fixemos un traballo que se titula así. Está por todas partes: dentro de ti, na sociedade. Fascínanos a capacidade do ser humano de facer o mal. Por iso falamos de xente como Jimmy Savile [o expresentador da BBC que abusou de 63 persoas nun hospital]. É algo que agora está instaurado en millóns de cousas”.

Kokoshca: actitude fronte o mal.

 

Novo disco

Entre as novidades do seu último LP, Amaia sinala que o fixeron “dun xeito máis uniforme”. Todo foi máis intenso. “Estivemos durante uns meses compoñendo as cancións e todo ten maior homoxeneidade. E, ademais, á hora de gravar, fomos durante unha semana a vivir a un estudio que tiña unha vivenda no piso superior. Era un caserío no monte, en Euskadi. E alí pasamos unha semana mergullados en gravar”

Ela atribúe a esa forma de proceder que “aínda que as cancións sexan moi variadas” todos os elementos, como “as letras e o ambiente”, soen a Kokoshca. No medio do rural vasco, erguíanse cedo, probaban cousas, paraban para comer e, despois, volvían traballar ata as sete da tarde. 

 

É de supoñer que ese illamento pode resultar mentalmente esgotador. “Iso pensabamos ao principio”, declara. “Eu dicía: ‘joder, estar os catro aí, perdidos no monte. Non imos odiarnos?’. Pero aos seis días, cando rematamos o disco, estabamos moi ledos. Baixamos ao pobo e, ao contrario, reflexionamos sobre o que gozamos desa situación”.

O discurso da banda é claramente político, pero empregando o recurso cómico. “Sempre fomos moi libres e está moi ben tratar as cousas con humor. É un xeito de sobrevivir. Ou, nesta merda de cousas que pasan, unha estratexia para levalo mellor”. Unha afirmación esta que ben podería asinar o insigne Ignatius Farray. E aínda que ás veces van ao límite, incluso sinalando a personaxes públicos, recoñece que nunca tiveron un episodio desagradable coa censura.

[Juan Carlos] Girauta mencionou na súa conta de Twitter algo sobre o mal. Nós respondimos ‘Non! El Mal é un disco onde saes ti. Non nos dixo nada, pero encantaríanos”.

Imposible non botar a rir coa grotesca imaxe que crean ao cantar “he visto a Juan Carlos Girauta sin camiseta liderando la conga en la cena del congreso”. Cando llo comentamos a Amaia, cóntanos unha anécdota: “Hai pouco, Girauta mencionou na súa conta de Twitter algo sobre o mal e nós respondimos. ‘Non! El Mal é un disco de Kokoshca onde saes ti nunha canción’. Non nos dixo nada, pero encantaríanos. E que escoitase o tema e se enfadase”. Poden ter por seguro os navarros que, se esa escuadra política puidera obter algún rédito delo, non só contestarían ao tuit, senón que se plantarían nos seus concertos ben cheos de pancartas, bandeiras (LGBTI incluídas) e globos.

Ademais dese señor maior danzando na cámara baixa, produce especial anguria a letra de Las Chicas. Explícanos que non é íntegramente de Kokoshca. “Axudounos, como produtor, Luis F. Bayo [membro do grupo Espanto]. Un día comeu con nós e troúxonos o libro Las Chicas [de Emma Cline]”. Esta novela está inspirada nos asasinatos orquestrados por Charles Manson e o seu grupo de rapazas.

A alarma no bloque de vivendas

E tanto lle gustou o texto a Amaia que devorou o libro en dous días e comentoullo a Bayo. Ao pouco tempo, o produtor sentiuse inspirado por todo elo e envioulles esa canción. “O estribillo cambiámolo un pouco. Ao principio ía cantar Iñaki, pero finalmente fíxeno eu porque nos gustaba o resultado”, conclúe.

A pesar de partir duns acontecementos tan macabros. A canción é un verdadeiro alegato feminista que consiste “en espabilar ás rapazas e que se poñan a facer cousas, que xa vale de dicir que non lles deixan facer”, describe.

 

 

O disco tamén deixa espazo para o intimismo e a tristura de Me arranqué la piel. “Esa canción escribina eu e dábame bastante vergoña ao principio”, pola sobreexposición que supón para a artista. En calquera caso, recoñece que lle gusta tocala e que aínda que “ao principio custábame bastante cantala, penso que me axudou abondo a superar unha ruptura”, revela. A catarse do desamor a través da música.

O eclecticismo é un rasgo que define a Kokoshca. Adaptan moi ben calquera tipo de influencia ao seu particular universo. A peculiaridade deste tema é que o rastro de pop moderno está máis oculto. Entre risas sinala que, nesta ocasión, “quería facer un auténtico bolero e que nolo pida Almodóvar para a mellor escena da súa nova película”.

Quería facer un auténtico bolero e que nolo pida Almodóvar para a mellor escena da súa nova película”.

E se hai un tema, por letra e estética musical, que permite unha identificación colectiva entre o público ese é Txomin. A evocación dun personaxe desclasado (e entrañable) da cultura capitalista. “Iñigo Andión [o baixista] contounos a historia deste antiheroe do seu pobo. En todas as vilas, cidades e barrios hai alguén así. Ou ten existido. Recórdaselle con cariño, porque era un bo rapaz que se botou a perder. Que o coñecera todo o mundo, penso que é o que lle da tenrura”.

En Bom-Bom parecen achegarse ao novo mainstream inspirado en ritmos latinos, como se os navarros quixeran converter, ao menos por un tempo, a sala de concertos nunha pista de baile. Pero, contraditoriamente, non a tocan en vivo. “Foi un experimento”, aclara Amaia. “Foi un tema que queríamos facer distinto e comezamos a facer probas cun sinte que tiña ritmos. O resultado final gustounos, pero ten un pouco de casualidade”. E o feito de que en lugar de batería conten cunha caixa de ritmos obrígalles a pensar en “como levala ao directo”.

Empezando pola esquerda: Álex López, Amaia Tirapu, Iñaki López e Iñigo Andión

 

Kokoshca en directo

Esta fin de semana actúan en dúas ocasións en Galicia: o venres no Liceo Mutante de Pontevedra e o sábado no Naútico de San Vicente do Mar (O Grove), como parte do cartel do festival Ribeiro Son de Viño. Sumarán tres actuacións este ano na nosa comunidade. A primeira delas foi na presentación do FA CE LA Fest en Santiago. Naquel concerto, alguén do público comentou que non entendía como unha fábrica de singles como Kokoshca non gozaba da popularidade doutros grupos independentes. E a resposta de quen cre no que fai é perfecta: “Claro! Nós tampouco o entendemos!”, expresa Amaia mentres ri. “Ogallá houbese máis xente que pensase iso. Xente con influencia. A realidade é que cada vez vai máis xente aos nosos concertos e isto é unha carreira de fondo; lenta pero segura”.

Afirma que están contentos e, respecto á actuación en Compostela, recorda que lles “gustou moito, porque xa tocaramos antes para pouca xente e, nesta ocasión, esgotáronse as entradas”. Foi un concerto moi punk, rápido e no que conectaron pronto co público. Pero sinala que o resultado dunha actuación pode ser cuestión de sorte. Ás veces, fan un concerto moi duro e a xente pídelles algo máis lento e ao contrario, porque “é moi difícil acertar co setlist”, indica.

 

 

En Galicia é ben difícil ver a un grupo autóctono encher unha sala de concertos, a menos que estea amparado por unha promotora grande ou que o evento sexa gratuíto. A que se debe esta situación? “Nas cidades pequenas a xente paga por ver a un grupo de fóra ou que sexa moi potente. A nós pásanos iso tamén. Non sei se é (…) porque a xente non quere pagar por ver a un grupo menos popular”. O certo é que “cinco ou seis euros [de prezo da entrada] non é nada, pero parece que custa máis que gastalos nun cubata”, lamenta Amaia.

Puidera ser tamén que perderan atractivo certos estilos musicais. “A xente de dezaoito anos vai ver concertos de rock? Pois igual non. Igual estase perdendo. Igual gaña [en repercusión] o trap”. Resulta curiosa tal mención porque, na opinión de quen isto escribe, os postulados ideolóxicos dese novo vello mundo son diametralmente opostos aos dos pamplonicas: marcas multinacionais, cartos, individualismo… O izado da bandeira aurinegra nun revitalizado, e con máis vigor que nunca, anarcocapitalismo.

A xente de dezaoito anos vai ver concertos de rock? Pois igual non. Igual estase perdendo. Igual gaña [en repercusión] o trap”.

Nese campo de batalla económico, cómpre preguntar ata cando seguirán en pé Kokoschca. “De momento, estamos con moitísimas ganas”, responde. Algo lóxico para unha banda en ascenso lento, pero progresivo e sen recesos. Pero, pódese vivir da música á marxe do stablishment? “Da música malvivimos Iñaki López e eu. [O batería] Alex López ten a sala de concertos Dabadaba en Donosti e Íñigo Andión ten outro traballo”. Do que si está convencida Amaia é de que “se pode vivir con pouco. É algo que deberíamos aprender. Ao final a nosa sociedade vive de que teñas gastos”. Explica que “hai unha inercia: remata de estudiar, traballo, hipoteca, coche”. Falta resistencia ou, como cantan en R.B.U. “yo no necesito esas cosas que ellos quieren tener”.

 

Kokoshca en catro temas

Da escena actual, entre os descubrimentos recentes, destaca a Derby Motoreta’s Burrito Cachimba, unha mestura da psicodelia clásica coa atmósfera andaluza. Interésalle tamén Cupido, o feliz encontro do trap co pop, por obra e graza de Pimp Flaco. Dúas bandas que non teñen nada que ver entre si. Pode ser, logo, que o eclecticismo de Kokoshca proveña de tan diversos referentes. Nós escollimos catro temas ben distintos e pedísmoslle a Amaia que nos diga o que lle traen á cabeza.

La Fuerza, o primeiro hit

“Para corear en grupo ou só, porque moita xente se sinte identificada con esa forza que nos fai saír e pasalo ben. Axudounos moito como grupo: fixemos un vídeo, permitiunos tocar en máis sitios, que nos coñecese máis xente… aínda que, ás veces, danos preguiza tocala”.

 

El escultor, a balada

“Fala dun escultor de bonecas hiperrealistas que acaba namorando delas. Creo que vimos algún documental de xente que fai bonecas que parecen persoas. Tamén hai xente que fai bebés que parecen de verdade, paséanos, vístenos… Ademais, para que a pasta da escultura se poña dura, teñen que meter ao bebé no forno da súa casa. É algo moi tolo”.

 

Seguiremos en pie, a declaración

“Tolemias de Kokoshca: é a que menos nos gusta do último disco. Sen embargo, saíu como single porque é a máis estándar do álbum. Á xente gústalle moito. A nós interésanos o significado da letra e Iñaki sempre di que é como Resistiré do Dúo Dinámico”.

 

El mal, o demiurgo

“É unha canción densa e longa con partes lentas e rápidas. A súa letra define moito o que pensamos sobre a sociedade actual. Encántanos tocala ao vivo. Gustaríanos tocala a mil de volume”.